
عصر برده داری | روشنگری در خون | پادکست ویدئویی
اطلاعات کلیدی در یک نگاه
درباره و چکیده این اپیزود
عصر روشنگری چیست و چرا اهمیت دارد؟
عصر روشنگری یکی از مهمترین دورههای فکری تاریخ اروپا بود. در این دوره متفکران درباره عقل، علم، آزادی، حقوق انسان و محدودکردن قدرت سیاسی بحث کردند.
اما یکی از بزرگترین تناقضهای این دوره این بود که همزمان با گسترش ایده آزادی، بردهداری و تجارت انسان نیز در بخشهایی از جهان ادامه داشت و حتی به یک فعالیت اقتصادی گسترده تبدیل شده بود.
برده داری چگونه به یک تجارت جهانی تبدیل شد؟
بردهداری سابقهای بسیار قدیمی دارد، اما تجارت برده در اقیانوس اطلس در دوران استعمار اروپایی ابعاد بسیار بزرگی پیدا کرد. انسانهای بسیاری از آفریقا به اجبار به قاره آمریکا منتقل شدند.
بردهها در مزارع و فعالیتهای اقتصادی مختلف به کار گرفته میشدند و تولید محصولاتی مانند شکر، تنباکو و پنبه به این نظام اقتصادی وابسته شد.
درآمد برده داری از کجا میآمد؟
بردهداری فقط خریدوفروش انسان نبود. تجارت برده با کشتیرانی، بیمه، سرمایهگذاری، کشاورزی و تجارت بینالمللی ارتباط پیدا کرده بود.
به همین دلیل، بردهداری برای گروههای مختلف اقتصادی سودآور بود و همین منافع اقتصادی باعث شد مبارزه با آن فرآیندی طولانی باشد.
چرا در آمریکا با وجود شعار آزادی برده داری ادامه داشت؟
انقلاب آمریکا و شکلگیری ایالات متحده با مفاهیمی مانند آزادی و حقوق انسان همراه بود، اما بردهداری در بخشهایی از کشور همچنان ادامه پیدا کرد.
این تضاد بعدها به یکی از مهمترین مسائل تاریخ آمریکا تبدیل شد؛ کشوری که از آزادی سخن میگفت اما میلیونها انسان در آن از آزادی محروم بودند.
روشنگری در اروپا چه تغییری ایجاد کرد؟
اندیشههای روشنگری به نقد سنتهای سیاسی و اجتماعی کمک کردند و مفاهیمی مانند حقوق فردی، قانون و آزادی را گسترش دادند.
اما تغییر فکری الزاماً به معنای تغییر فوری ساختارهای اجتماعی نبود. همین فاصله میان آرمانهای روشنگری و واقعیت بردهداری یکی از مهمترین تناقضهای تاریخ این دوره است.
چین در عصر روشنگری چه وضعیتی داشت؟
تحولات این دوره فقط به اروپا محدود نبود. چین در بخش بزرگی از این دوران یکی از بزرگترین مراکز جمعیت، اقتصاد و قدرت سیاسی جهان بود.
بنابراین برای فهم تاریخ جهان در عصر روشنگری باید همزمان به اروپا، آمریکا، چین، هند و تحولات استعماری توجه کرد.
چرا برده داری در عصر روشنگری یک تناقض تاریخی است؟
عصر روشنگری نشان داد که پیشرفت فکری الزاماً به معنای از بین رفتن فوری تبعیض و بهرهکشی نیست. ایدههای آزادی و حقوق انسان به تدریج به ابزار نقد نظامهایی تبدیل شدند که پیشتر طبیعی یا اجتنابناپذیر تلقی میشدند.
گاهشمار ادوار تاریخی و وقایعنگاری این منطقه
اتفاقات این دوره در ایران و جهان (قرن: 16، 17، 18)
- آغاز جنگ استقلال مکزیک با ندای دولورس 1810
- نبرد پوئبلا و شکست ارتش فرانسه 1862
- اعدام ماکسیمیلیان یکم و احیای جمهوری به دست خوارز 1867
- استقلال مکزیک 1821
- جنگ مکزیک و آمریکا 1846
- ورود هرنان کورتس به مکزیک 1519
- سقوط تنوشتیتلان و سقوط امپراتوری آزتک 1521
- گسترش حکومت اسپانیا در مکزیک 1520-1530
- شیوع آبله و کاهش شدید جمعیت بومی 1520
- تشکیل نایبالسلطنه اسپانیای نو 1535
- حزب چای بوستون 1773
- تأسیس مستعمره سنت آگوستین توسط اسپانیا 1565
- تأسیس دانشگاه هاروارد در ماساچوست 1636
- جنگ هفتساله در آمریکای شمالی (جنگ فرانسه و هند) 1754
- حادثه کشتار بوستون 1770
- خرید لوئیزیانا 1803
- جنگ داخلی آمریکا 1861
- پایان جنگ داخلی آمریکا 1865
- اعلامیه استقلال آمریکا 1776
- پایان جنگ استقلال آمریکا 1783
- تصویب قانون اساسی آمریکا 1787
- آغاز ریاستجمهوری جورج واشنگتن 1789
- تأسیس جیمزتاون 1607
- پیمان میفلاور 1620
- تأسیس مستعمره پنسیلوانیا 1681
- ورود ناخدا متیو پری به خلیج ادو 1853
- پیمان کاناگاوا میان ژاپن و آمریکا 1854
- آغاز اصلاحات میجی 1868
- قانون اساسی میجی 1889
- جنگ اول چین و ژاپن 1894
- اصلاحات کیوهو 1716
- آغاز دوره میانه ادو 1701
- ماجرای چهل و هفت رونین 1701
- آغاز حکومت توکوگاوا 1603
- سیاست انزوای ژاپن 1639
- شورش شیمابارا 1637
- یکپارچهسازی ژاپن توسط تویوتومی هیدهیوشی 1590
- تهاجم ژاپن به کره 1592
- ورود اودا نوبوناگا به کیوتو 1568
- جنگها و عملیات نظامی اودا نوبوناگا برای یکپارچهسازی ژاپن 1570-1580
- حادثه هوننو و مرگ اودا نوبوناگا 1582
- آغاز سلطنت ایوان مخوف و اعلام تزار رسمی 1547
- فتح خانات کازان توسط مسکو 1552
- شورش دکابریستها در سنپترزبورگ 1825
- جنگ روسیه و ایران 1804
- حمله ناپلئون به روسیه 1812
- لغو نظام رعیتی در روسیه 1861
- آغاز حکومت پتر کبیر 1701
- تأسیس سنپترزبورگ 1703
- پایان جنگ بزرگ شمالی 1721
- آغاز حکومت رومانوفها 1613
- اصلاحات پتر کبیر 1697
- جنگ داخلی انگلستان و اعدام چارلز اول 1649
- انقلاب باشکوه و تصویب منشور حقوق 1688
- قانون اتحاد انگلستان و اسکاتلند 1707
- نبرد ترافالگار 1805
- آغاز انقلاب صنعتی 1801
- قانون اصلاحات ۱۸۳۲ 1832
- آغاز جنگ کریمه 1853
- آغاز اصلاحات مذهبی انگلستان در دوره هنری هشتم 1530
- قانون برتری و جدایی کلیسای انگلستان از رم 1534
- آغاز سلطنت الیزابت اول 1558
- شکست آرمادای اسپانیا 1588
- شکوفایی تئاتر و ادبیات در عصر الیزابت 1590
- فرمان نانت و پایان جنگهای مذهبی 1598
- کشتار سنبارتلمی 1572
- آغاز صدارت کاردینال ریشلیو 1624
- جنگ فرانسه و پروس 1870
- کمون پاریس 1871
- نبرد واترلو 1815
- انقلاب فرانسه ۱۸۴۸ 1848
- جنگهای ناپلئونی 1803
- اعلامیه حقوق بشر و شهروند 1789
- اعدام لویی شانزدهم 1793
- آغاز انقلاب فرانسه 1789
- فتح باستیل 1789
- آغاز حکومت لویی چهاردهم 1643
- آغاز ساخت کاخ ورسای 1661
- تأسیس آکادمی علوم فرانسه 1666
- شورش هند 1857
- پایان حکومت گورکانیان در هند 1857
- تأسیس کنگره ملی هند 1885
- ظهور تیپو سلطان 1782
- نبرد پلاسی 1757
- نبرد بُکسار 1764
- آغاز جنگهای میسور 1767
- قدرتگیری حیدر علی 1761
- آغاز حکومت شاه جهان 1628
- آغاز ساخت تاج محل 1632
- تکمیل تاج محل 1653
- به قدرت رسیدن اورنگزیب 1658
- آغاز گسترش قدرت شیواجی 1646
- تأسیس قدرت مراتهها 1674
- تأسیس امپراتوری گورکانیان هند توسط بابر 1526
- نبرد پانیپت و شکست ابراهیم لودی 1526
- شکست گورکانیان و قدرتگیری شیرشاه سوری 1540
- آغاز پادشاهی اکبر 1556
- گسترش امپراتوری اکبر در هند 1560-1590
- آغاز سلطنت فتحعلیشاه قاجار 1801
- جنگ ایران و روسیه 1804
- عهدنامه گلستان 1813
- جنگ دوم ایران و روسیه 1826
- عهدنامه ترکمانچای 1828
- آغاز صدارت امیرکبیر 1848
- تأسیس دارالفنون 1851
- جنبش تنباکو 1891
- تاجگذاری نادرشاه 1736
- فتح دهلی توسط نادرشاه 1739
- مرگ نادرشاه 1747
- ظهور کریمخان زند 1750
- انتخاب شیراز به عنوان پایتخت زندیه 1765
- مرگ کریمخان زند 1779
- ظهور آقامحمدخان قاجار 1794
- تاجگذاری آقامحمدخان قاجار 1796
- سقوط اصفهان و پایان صفویه 1722
- ظهور نادرشاه 1726
- معاهده زهاب 1639
- ساخت میدان نقش جهان 1602
- جنگ ایران و عثمانی 1603
- بازپسگیری تبریز از عثمانی 1603
- بازپسگیری بغداد 1623
- جنگ ایران و پرتغال در خلیج فارس 1622
- مرگ شاه عباس اول 1629
- انتقال پایتخت صفویان به اصفهان 1598
- تأسیس سلسله صفوی و آغاز حکومت شاه اسماعیل اول 1501
- رسمی شدن تشیع دوازدهامامی در ایران 1501
- نبرد چالدران؛ شکست شاه اسماعیل از عثمانی 1514
- پیمان آماسیه میان صفویان و عثمانی 1555
- آغاز پادشاهی شاه عباس اول 1588