شخصیت: علی شریعتی

دکتر علی شریعتی (۱۳۱۲–۱۳۵۶ خورشیدی) یکی از تاثیرگذارترین، پرشورترین و در عین حال جنجالی‌ترین متفکران و روشن‌فکران تاریخ معاصر ایران است. او تحصیلات عالی خود را در رشته‌های ادبیات فارسی در مشهد و سپس جامعه‌شناسی و تاریخ ادیان در دانشگاه سوربن پاریس به پایان رساند. شریعتی در دوران اقامت در اروپا با چهره‌های نامداری چون فرانتس فانون آشنا شد و تحت تاثیر مکاتب فکری اگزیستانسیالیسم و جامعه‌شناسی مدرن، قرائتی نوگرا و انقلابی از دین اسلام و تشیع ارائه داد. بازگشت او به ایران و سلسله سخنرانی‌های پرشور و پرمخاطبش در حسینیه ارشاد تهران، موجی عظیم در میان نسل جوان، دانشجویان و دانشگاهیان ایجاد کرد و دین را به عنوان نیرویی محرک برای تغییرات اجتماعی مطرح ساخت.

اندیشه‌های شریعتی در قالب آثار مکتوب متعدد و سخنرانی‌های شورانگیز، دوگانه «تشیع علوی» در برابر «تشیع صفوی» را تبیین کرد و نقش بزرگی در خودآگاهی تاریخی نسل جوان ایفا نمود. هرچند نوشته‌های او از سوی برخی سنتی‌ها و دربار پهلوی با هجمه روبه‌رو شد و حتی مدتی را در زندان قصر سپری کرد، اما تاثیر عمیق او بر فضای فکری جامعه ایران انکارناپذیر است. شریعتی در سال ۱۳۵۶ و در شرایطی که ممنوع‌الخروج بود، راهی لندن شد اما در خردادهمان سال در شرایطی مشکوک درگذشت و در زینبیه دمشق به خاک سپرده شد.