شخصیت: حسن صباح
حسن صباح، ملقب به «سیدنا» و «خداوند الموت»، دانشمند، متکلم، استراتژیست نظامی و بنیانگذار حکومت اسماعیلیان نزاری در ایران بود. او در نیمهٔ سدهٔ پنجم هجری در قم زاده شد و در ری به فراگیری دانشهای عقلی، نجوم و هندسه پرداخت. پس از گرویدن به مذهب اسماعیلیه، راهی قاهره، پایتخت خلافت فاطمی، شد تا آموزشهای عقیدتی و سیاسی را تکمیل کند. اختلافات درونی دربار فاطمیان و حمایت او از نزار، وی را به بازگشت به فلات ایران سوق داد.
صباح با رویکردی ژرف به وضعیت سیاسی زمانه، فهمید که امکان مقابلهٔ رویارو با سپاه عظیم امپراتوری سلجوقی وجود ندارد. بنابراین در سال ۱۰۹۰ میلادی دژ نفوذناپذیر الموت را در کوهستانهای البرز بدون خونریزی تصرف کرد و شبکهٔ دفاعی مستحکمی پدید آورد. او با پیریزی شیوهٔ نبرد نامتقارن و سازماندهی نیروهای فدایی، به حذف فیزیکی هدفمند مهرههای ارشد مخالفان، از جمله خواجه نظامالملک توسی، دست زد و قدرتمندترین پادشاهان و خلفا را به وحشت انداخت.
حسن صباح در طول ۳۴ سال اقامت در قلعه الموت، هرگز از آن خارج نشد و تمام وقت خود را صرف رهبری مذهبی، مطالعه، نگارش رسالات کلامی و گردآوری کتابخانهای بزرگ نمود. او در سال ۱۱۲۴ میلادی درگذشت، اما دولتی مستقل برجای گذاشت که بیش از یک و نیم قرن پایدار ماند.
