شخصیت: رضاشاه پهلوی
رضا شاه پهلوی (۱۲۵۷–۱۳۲۳ خورشیدی) نظامی قدرتمند و سیاستمدار برجستهای بود که با کودتای ۱۲۹۹ و سپس خلع قاجاریه، پادشاهی پهلوی را بنیان گذاشت و ایران را وارد دوران نوین تاریخ معاصر کرد. او با درک عقبماندگیهای عمیق کشور، حکومتی متمرکز و قدرتمند ایجاد کرد تا به ملوکالطوایفی و ناامنیهای داخلی پایان دهد. اقدامات تحولآفرین او چهره ایران را دگرگون ساخت؛ از بنیانگذاری ارتش نوین و سراسری گرفته تا تأسیس دانشگاه تهران، لغو کاپیتولاسیون، کشف حجاب و تغییر نظام قضایی و آموزشی کشور به سبک مدرن.
یکی از شاهکارهای عمرانی و اقتصادی دوران او، احداث خطآهن سراسری شمال به جنوب (راهآهن سراسری) بدون بهرهگیری از وامهای خارجی بود که پیوندهای اقتصادی کشور را استحکام بخشید. اگرچه سیاستهای اقتدارگرایانه و سرکوب مخالفان سیاسی توسط حکومت او از سوی مورخان نقد میشود، اما نقش بیبدلیل او در نوسازی ساختار اداری، شهرسازی و صنعتی ایران غیرقابل انکار است. رضا شاه در سال ۱۳۲۰ و پس از اشغال ایران متفقین در جنگ جهانی دوم مجبور به استعفا شد و پس از تبعید، در سال ۱۳۲۳ در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی درگذشت.
