شخصیت: طیب حاج رضایی

طیب حاج‌رضایی (۱۲۸۰–۱۳۴۲ خورشیدی) یکی از معروف‌ترین و جنجالی‌ترین چهره‌های تاریخ معاصر ایران و از مردان میدان و اصناف جنوب شهر تهران بود که سرگذشتی شبیه به داستان‌های پرماجرا دارد. او فعالیت خود را از جوانی در میدان میوه و تره‌بار تهران آغاز کرد و به واسطه عیاری، جوانمردی، سفره‌داری و تسلط بر محلات جنوب پایتخت، به یکی از قدرتمندترین و تاثیرگذارترین چهره‌های لوطی‌مسلک تهران تبدیل شد. در دوران نهضت ملی شدن صنعت نفت و حوادث منتهی به کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، نام طیب به عنوان یکی از محرکان حامی دربار و سلطنت شناخته می‌شد، اما تحولات بعدی زندگی او مسیری کاملاً متفاوت به خود گرفت.

نقطه عطف زندگی طیب حاج‌رضایی در جریان قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ رقم خورد؛ زمانی که وی حاضر نشد درخواست رژیم پهلوی مبنی بر سازماندهی تظاهرات علیه نهضت امام خمینی (ره) را بپذیرد و برعکس، پرچم حمایت از روحانیت را بلند کرد. این موضع قاطعانه به دستگیری وی توسط فرمانداری نظامی انجامید. طیب پس از محاکمه در دادگاه نظامی، به اتهام سازماندهی قیام ۱۵ خرداد به همراه حاج اسماعیل رضایی به اعدام محکوم و در آبان ۱۳۴۲ تیرباران شد؛ تغییری که از او در حافظه تاریخی ملت ایران با لقب «حر انقلاب اسلامی» یاد کرد