شخصیت: خشایارشا

خشایارشا اول، چهارمین پادشاه بزرگ شاهنشاهی هخامنشی و فرزند داریوش بزرگ و آتوسا است که از سال ۴۸۶ تا ۴۶۵ پیش از میلاد بر پهناورترین امپراتوری جهان باستان حکومت کرد. او پس از به تخت نشستن، ابتدا شورش‌های مصر و بابل را با قاطعیت فرو نشاند و سپس مصمم شد تا پروژه نیمه‌کاره پدرش برای تنبیه دولت‌شهرهای یونانی حامی شورش ایونیا را به سرانجام برساند. لشکرکشی عظیم او به یونان با سپاهی چند ملیتی و افسانه‌ای، یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای نظامی تاریخ باستان است.

با وجود نبردهای سخت و حماسی در تنگه ترموپیل و تصرف و به آتش کشیدن آتن، ناوگان دریایی هخامنشیان در نبرد سالامیس دچار آسیب شد و پس از عقب‌نشینی به ایران، اداره امور را بیشتر متوجه دیپلماسی و توسعه عمرانی کرد. خشایارشا در داخل کشور، سازنده بناهای عظیمی در تخت جمشید از جمله «کاخ هادی» و «دروازه ملل» بود که هنر و معماری پارسی را به اوج شکوه رساند.

دوران فرمانروایی او با ترکیبی از اقتدار نظامی، عظمت معماری و چالش‌های فرامنطقه‌ای همراه بود و نام او به‌عنوان یکی از قدرتمندترین شهریاران تاریخ در یادها مانده است