شخصیت: شیخ صفی‌الدین اردبیلی
شیخ صفی‌الدین اسحاق اردبیلی (زاده ۱۲۵۲ و درگذشته ۱۳۳۴ میلادی) از برجسته‌ترین عارفان، مشایخ صوفیه و پیشوای معنوی دودمان صفوی است که تعالیم و پایگاه فکری او زمینه‌ساز تاسیس یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های تاریخ ایران گردید. او در کلخوران اردبیل دیده به جهان گشود و پس از سال‌ها سلوک و سیر آفاق و انفس در شیراز و آذربایجان، سرانجام در گیلان به حلقه ارادتمندان شیخ زاهد گیلانی پیوست. شیخ صفی با پیمودن مراتب والای عرفانی و پیوند سببی با خاندان شیخ زاهد، پس از درگذشت مراد خود به عنوان جانشین رسمی و قطب طریقت زاهدیه برگزیده شد و مرکز آن را به اردبیل منتقل ساخت.
تحت هدایت شیخ صفی، طریقت صفویه به نهادی منسجم، بین‌المللی و صاحب نفوذ تبدیل شد که هزاران مرید مشتاق از سراسر فلات ایران، آناتولی، بالکان و شامات را به دارالارشاد اردبیل جذب کرد. او با پرهیز از جاه‌طلبی سیاسی، موقوفات خیریه و مراکز آموزشی گسترده‌ای برپا ساخت و به پناهگاهی امن برای نیازمندان و عدالت‌جویان مبدل گشت. این جایگاه معنوی رفیع، میراثی پایدار پدید آورد که دو قرن بعد توسط نواده‌اش، شاه اسماعیل یکم، به احیای دولت ملی ایران پیوند خورد. بقعه تاریخی او در اردبیل امروزه به عنوان شاهکار معماری و میراث جهانی یونسکو می‌درخشد.