شخصیت: شیخ فضل‌الله نوری
شیخ فضل‌الله نوری (۱۲۲۲–۱۲۸۸ خورشیدی) از برجسته‌ترین و تاثیرگذارترین علمای شیعه در دوران قاجار و از چهره‌های کلیدی و در عین حال جنجالی تاریخ معاصر ایران است. او تحصیلات عالی فقهی خود را در نجف و سامرا نزد میرزای شیرازی بزرگ تکمیل کرد و پس از بازگشت به تهران، به عنوان یکی از مجتهدان طراز اول و مرجع تقلید نفوذپذیر پایتخت شناخته شد. در آستانه انقلاب مشروطه، شیخ فضل‌الله ابتدا در صف مقدم حامیان نهضت عدالت‌خانه و مشروطیت قرار داشت و نقش مهمی در همراه کردن اصناف و علما ایفا کرد.
با این حال، با تدوین پیش‌نویس متمم قانون اساسی و طرح موضوعاتی همچون آزادی‌های فردی، مساوات و تفکیک قوا، دیدگاه او تغییر کرد. او با این استدلال که قوانین مدرن غربی با احکام اسلامی در تضاد است، نظریه «مشروطه مشروعه» را مطرح ساخت و رهبری جریان مخالفت با مشروطه‌خواهان تندرو را بر عهده گرفت. تحصن او در حرم حضرت عبدالعظیم و انتشار رساله‌های تند در رد مشروطه مطلق، شکاف عمیقی در میان روحانیون و جبهه آزادی‌خواهان ایجاد کرد. پس از فتح تهران توسط مجاهدین و تسلط مشروطه‌خواهان تندرو، وی دستگیر، محاکمه و در مرداد ۱۲۸۸ در میدان توپخانه تهران به دار آویخته شد؛ رویدادی که تا امروز یکی از پرمناقشه‌ترین نقاط عطف تاریخ سیاسی ایران به شمار می‌رود